https://nhadautu.vn/nghe-an-truoc-muc-tieu-hut-8-ty-usd-von-ngoai-d108470.htmlVĂN DŨNG
1VĂN DŨNG
13:52 25/10/2026
Đặt mục tiêu thu hút 6–8 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giai đoạn 2026–2030, trong đó 70% vốn đăng ký mới đến từ các nền kinh tế phát triển, Nghệ An đang hướng tới bước chuyển về chất trong chiến lược thu hút đầu tư. Để hiện thực hóa mục tiêu này, địa phương cần chuyển lợi thế về hạ tầng, quỹ đất và môi trường kinh doanh thành năng lực cạnh tranh thực chất, được đo bằng vốn thực hiện, công nghệ, năng suất lao động và mức độ gắn kết của doanh nghiệp FDI với kinh tế địa phương.
Một góc khu công nghiệp VSIP Nghệ An. Ảnh: Văn Dũng
Chuyển từ quy mô vốn sang chất lượng đầu tư
UBND tỉnh Nghệ An vừa ban hành Kế hoạch số 941/KH-UBND về thực hiện Nghị quyết số 280/NQ-CP ngày 22/9/2026 của Chính phủ và Kế hoạch số 85-KH/TU ngày 27/8/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.
Theo kế hoạch, giai đoạn 2026–2030, Nghệ An đặt mục tiêu thu hút khoảng 6–8 tỷ USD vốn FDI đăng ký, tương đương bình quân 1,2–1,6 tỷ USD mỗi năm. Vốn đầu tư thực hiện dự kiến đạt 5–6,5 tỷ USD, bình quân 1–1,3 tỷ USD mỗi năm.
Đáng chú ý, tỉnh hướng tới tỷ trọng 70% vốn FDI đăng ký mới đến từ các nền kinh tế phát triển, có tiềm lực về công nghệ, tài chính và quản trị hiện đại. Đây không đơn thuần là mục tiêu về quy mô vốn, mà còn thể hiện định hướng tái định vị Nghệ An trên bản đồ đầu tư, hướng tới những dự án công nghệ cao, có khả năng tạo giá trị gia tăng lớn, hình thành chuỗi cung ứng và đóng góp lâu dài cho tăng trưởng kinh tế.
Thực tế, Nghệ An đã ghi nhận những bước tiến đáng chú ý. Trong 9 tháng đầu năm 2026, địa phương thu hút khoảng 2,49 tỷ USD vốn FDI, xếp thứ 6 cả nước. Một trong những dự án nổi bật là Nhà máy Nhiệt điện LNG Quỳnh Lập, có tổng vốn đầu tư gần 2,2 tỷ USD, được chấp thuận chủ trương đầu tư tháng 2/2026 và khởi công hạ tầng kỹ thuật ngày 18/5 cùng năm.
Một số chuyên gia kinh tế có chung nhận định, kết quả này cho thấy Nghệ An đủ khả năng tiếp cận những dự án quy mô lớn. Tuy nhiên, thách thức trong giai đoạn tới không chỉ là tiếp tục thu hút các dự án tỷ USD, mà còn nằm ở khả năng duy trì dòng vốn ổn định, đa dạng hóa ngành nghề và nâng cao tỷ lệ vốn được giải ngân thực tế.
Vốn đăng ký và vốn thực hiện vì thế cần được xem là hai chỉ tiêu song hành. Một dự án có quy mô vốn lớn có thể tạo hiệu ứng tích cực về kỳ vọng đầu tư, nhưng đóng góp thực tế vào sản xuất, việc làm, xuất khẩu và ngân sách chỉ được thể hiện đầy đủ khi dự án triển khai đúng tiến độ, vận hành hiệu quả và duy trì hoạt động ổn định.
Với mục tiêu thu hút 6–8 tỷ USD vốn đăng ký và 5–6,5 tỷ USD vốn thực hiện trong 5 năm, Nghệ An cần theo dõi sát tỷ lệ chuyển hóa vốn đăng ký thành vốn thực hiện, tiến độ giải ngân từng dự án trọng điểm và mức độ hoàn thành cam kết của nhà đầu tư. Đây là những căn cứ quan trọng để đánh giá dòng vốn có thực sự chuyển hóa thành năng lực sản xuất và giá trị kinh tế hay không.
Cùng với đó, mục tiêu 70% vốn đăng ký mới đến từ các nền kinh tế phát triển cần đi kèm những tiêu chí đánh giá chất lượng dự án. Quốc gia xuất xứ của dòng vốn mới chỉ là một căn cứ ban đầu; hiệu quả đầu tư còn phụ thuộc vào công nghệ được chuyển giao, trình độ quản trị, năng lực nghiên cứu và phát triển, nhu cầu sử dụng lao động kỹ thuật cao cũng như khả năng tạo ra sản phẩm có giá trị gia tăng lớn.
Vì vậy, điều Nghệ An cần hướng tới không chỉ là thu hút nhà đầu tư đến từ các thị trường phát triển, mà còn phải lựa chọn được những dự án phù hợp với định hướng công nghiệp hóa, chuyển đổi số và phát triển xanh của tỉnh.
Công ty TNHH Luxshare – ICT đã đầu từ hàng trăm triệu USD vào KCN VSIP Nghệ An. Ảnh: Văn Dũn
Đo sức hút bằng năng lực cạnh tranh và độ lan tỏa
Để hiện thực hóa mục tiêu 8 tỷ USD, lợi thế về vị trí địa lý và quỹ đất công nghiệp cần được đặt trong mối quan hệ với năng lực đáp ứng thực tế của hạ tầng.
Các khu công nghiệp VSIP, WHA, Hoàng Mai là những địa bàn quan trọng trong chiến lược thu hút đầu tư của Nghệ An. Tuy nhiên, sức hấp dẫn của các khu công nghiệp không chỉ được đo bằng diện tích quy hoạch, mà còn bằng khả năng bàn giao đất sạch, mức độ hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và kết nối giao thông, cảng biển, logistics.
Nghệ An đang thúc đẩy hoàn thiện hạ tầng các khu công nghiệp, đồng thời tháo gỡ những vướng mắc về thủ tục và mặt bằng. Các dự án giao thông, cảng biển, hàng không và năng lượng được kỳ vọng nâng cao khả năng tiếp nhận những dự án công nghiệp quy mô lớn.
Vấn đề đặt ra là tiến độ hoàn thiện hạ tầng phải theo kịp nhu cầu của nhà đầu tư. Nếu quỹ đất chưa sẵn sàng, thủ tục đất đai và giải phóng mặt bằng kéo dài hoặc chi phí logistics còn cao, lợi thế về vị trí có thể chưa đủ sức thuyết phục doanh nghiệp lựa chọn địa phương.
Bởi vậy, tỷ lệ diện tích đất công nghiệp có thể bàn giao ngay, thời gian hoàn thành thủ tục, khả năng cung ứng điện, nước và xử lý nước thải cần được xem là những chỉ số quan trọng để đánh giá mức độ sẵn sàng đón dòng vốn.
Bên cạnh hạ tầng, chất lượng nguồn nhân lực cũng quyết định khả năng Nghệ An thu hút các dự án công nghệ cao. Tỷ trọng lao động qua đào tạo ở Nghệ An được định hướng đạt khoảng 80%. Nghệ An đồng thời hướng tới tăng tỷ lệ lao động trong nước đảm nhiệm các vị trí kỹ thuật, quản lý, nghiên cứu, thiết kế và vận hành tại những dự án FDI chất lượng cao.
Định hướng này gắn với mục tiêu thu hút đầu tư vào các lĩnh vực như điện tử, chip bán dẫn, thiết bị số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, công nghệ sinh học, nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng xanh và logistics hiện đại.
Đây đều là những lĩnh vực đòi hỏi nguồn nhân lực không chỉ đông về số lượng, mà còn phải đáp ứng yêu cầu chuyên môn, kỷ luật lao động và khả năng thích ứng với công nghệ mới. Nếu nguồn cung lao động kỹ thuật không theo kịp nhu cầu, doanh nghiệp có thể phải tuyển dụng nhân sự từ địa phương khác, tăng chi phí vận hành hoặc điều chỉnh kế hoạch mở rộng sản xuất.
Một thước đo quan trọng khác là chất lượng điều hành. Chia sẻ với Nhadautu.vn, TS. Trần Quốc Lâm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Đầu tư nước ngoài (VAFIE), Chủ tịch HĐQT CTCP Song Ngư Sơn, cho rằng trong cuộc cạnh tranh thu hút FDI, nhà đầu tư không chỉ so sánh chính sách ưu đãi hay chi phí thuê đất, mà còn quan tâm đến tính ổn định của chính sách, sự minh bạch của thủ tục và khả năng xử lý các vướng mắc phát sinh.
Nghệ An định hướng cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao chất lượng dịch vụ công và năng lực cạnh tranh. Để tạo ra khác biệt thực chất, những định hướng này cần được chuyển thành các chỉ tiêu có thể kiểm chứng, như thời gian trung bình giải quyết thủ tục đầu tư, đất đai và xây dựng; tỷ lệ hồ sơ xử lý đúng hạn; số vướng mắc được giải quyết dứt điểm và mức độ hài lòng của doanh nghiệp.
Theo TS. Trần Quốc Lâm, hiệu quả của chính sách thu hút đầu tư cần được đánh giá trong toàn bộ vòng đời dự án, thay vì chỉ tập trung vào giai đoạn cấp phép. Việc đồng hành với doanh nghiệp trong quá trình xây dựng, tuyển dụng, vận hành và mở rộng sản xuất có thể củng cố niềm tin của nhà đầu tư hiện hữu, đồng thời tạo hiệu ứng tích cực trong việc tiếp cận các nhà đầu tư mới.
Quan trọng hơn, chất lượng dòng vốn FDI cần được đo bằng mức độ lan tỏa đối với nền kinh tế địa phương. Một dự án quy mô lớn nhưng ít liên kết với doanh nghiệp trong tỉnh sẽ tạo ra hiệu ứng khác với dự án hình thành mạng lưới nhà cung cấp, thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ, đào tạo nhân lực và chuyển giao công nghệ.
Vì vậy, bên cạnh tổng vốn đăng ký và vốn thực hiện, Nghệ An cần quan tâm đến tỷ lệ doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng, giá trị mua hàng hóa và dịch vụ nội địa, năng suất lao động, chất lượng việc làm, đóng góp ngân sách và hiệu quả sử dụng đất. Các tiêu chí về môi trường, mức tiêu hao năng lượng và phát thải cũng cần được đặt ra phù hợp với từng lĩnh vực đầu tư.
"Mục tiêu 8 tỷ USD không nên chỉ được xem là đích đến về quy mô vốn, mà cần trở thành động lực để nâng cấp chất lượng môi trường đầu tư. Khi mỗi dự án được lựa chọn dựa trên hiệu quả thực chất, mỗi cam kết được giám sát bằng chỉ tiêu cụ thể và mỗi lợi thế của địa phương được chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh, dòng vốn FDI mới có thể tạo ra giá trị bền vững cho Nghệ An trong giai đoạn phát triển tiếp theo", TS. Trần Quốc Lâm nói.
Mục tiêu của Nghệ An không chỉ là có thêm các dự án FDI, mà còn có thêm nhiều doanh nghiệp Nghệ An đủ năng lực trở thành đối tác, nhà cung ứng cho các tập đoàn toàn cầu
Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng hải
Định hướng nâng cao sức lan tỏa của dòng vốn cũng được lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh. Trao đổi với Nhadautu.vn trước đó, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải cho biết, giai đoạn 2026–2030, tỉnh sẽ triển khai Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ, hướng tới xây dựng các ngành công nghiệp nền tảng theo công nghệ tiên tiến, đồng thời hình thành những doanh nghiệp nội địa đủ tiêu chuẩn trở thành nhà cung ứng trực tiếp cho các tập đoàn đa quốc gia.
Để thực hiện mục tiêu này, tỉnh sẽ tập trung hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản trị, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực điện tử thông minh, cơ khí chính xác, ô tô, tự động hóa và công nghệ cao; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế.
Nghệ An cũng định hướng đẩy mạnh kết nối cung – cầu giữa doanh nghiệp trong nước với các tập đoàn FDI, khuyến khích hình thành các cụm liên kết ngành và hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ trong các khu công nghiệp.
"Mục tiêu của Nghệ An không chỉ là có thêm các dự án FDI, mà còn có thêm nhiều doanh nghiệp Nghệ An đủ năng lực trở thành đối tác, nhà cung ứng cho các tập đoàn toàn cầu", ông Võ Trọng Hải nhấn mạnh.